یکی از سوالاتی که تقریبا همه صاحبان سگ یا حتی کسانی که تازه کلاس های مقدماتی آموزش سگ را شروع کرده اند از خودشان می پرسند این است:
«چرا باید از تشویقی استفاده کنیم؟ آیا نمی شود سگ را فقط با محبت یا نوازش تربیت کرد؟»
این پرسش به ظاهر ساده، پاسخ های جالب و علمی دارد. اگر خودت هم این سوال را داشته ای، یا وقتی مربی ازت خواسته یک پاکت پر از تشویقی بیاوری تعجب کرده ای، پس این مطلب دقیقا برای تو نوشته شده است.
بیایید قدم به قدم بررسی کنیم که چرا تشویقی سگ یک ابزار فوق العاده مهم و کاربردی در آموزش به حساب می آید.
آیا واقعا مجبوریم از تشویقی استفاده کنیم؟
خیر. هیچ قانونی وجود ندارد که بگوید بدون تشویقی نمی شود سگی را تربیت کرد. راه های دیگری هم وجود دارند؛ مثلا استفاده از اسباب بازی، بازی یا حتی تشویق کلامی. اما واقعیت این است که تشویقی ساده ترین و مؤثرترین انتخاب برای شروع آموزش است.
تشویقی ها کوچک اند، به راحتی در جیب یا کیف جا می شوند و درست در همان لحظه ای که سگ رفتارش درست است می توان آن را به او داد. همین «دقت در زمان پاداش» کلید اصلی یادگیری سریع سگ است. تصور کن در حال آموزش دستور «بشین» هستی؛ کافی است درست در همان لحظه ای که سگ روی زمین نشست یک تکه تشویقی در دهانش بگذاری. این یعنی پیامی شفاف: «این رفتار درست بود».
حالا اگر بخواهی همین پیام را فقط با نوازش یا بازی منتقل کنی، زمان بندی خیلی سخت تر می شود و ممکن است سگ دچار سردرگمی شود.
چرا تشویقی ها اینقدر خوب جواب می دهند؟
پاسخ ساده است: غذا یک نیاز بنیادی برای تمام موجودات زنده است.
سگ ها هم درست مثل ما وقتی چیزی خوشمزه می خورند حس خوبی پیدا می کنند. دقیقا به همین دلیل است که خیلی از ما برای یک تکه کیک شکلاتی انگیزه بیشتری داریم تا برای خوردن یک کاسه کلم بروکلی!
پس وقتی یک تکه تشویقی خوشمزه جلوی سگ باشد، انگیزه او برای یادگیری چند برابر می شود. در نتیجه، آموزش سریع تر و موفق تر پیش می رود.
آیا همیشه باید از تشویقی استفاده کرد؟
نه لزوما. در مراحل پیشرفته تر، بسیاری از مربیان سگ از پاداش های دیگری مثل اسباب بازی یا بازی های پرانرژی استفاده می کنند. در ورزش های تخصصی مثل چابکی یا کارهای حفاظتی، اسباب بازی گاهی مهم تر از تشویقی است. اما نکته مهم اینجاست که این نوع آموزش نیاز به تجربه و مهارت بیشتری دارد.
برای صاحبان تازه کار و سگ هایی که تازه در حال یادگیری دستورات ابتدایی هستند، تشویقی بهترین و ساده ترین انتخاب است.
آیا محبت و نوازش کافی نیست؟
بعضی از صاحبان سگ دوست دارند بگویند: «من می خواهم سگم به خاطر عشق و علاقه اش به من حرفم را گوش کند، نه به خاطر غذا.» این ایده زیباست اما واقعیت چیز دیگری است. بیشتر سگ ها نوازش و تعریف را دوست دارند، اما این ها به اندازه تشویقی انگیزه بخش نیستند.
به مثال زیر دقت کن: اگر سگی در حال دویدن دنبال یک خرگوش باشد، آیا واقعا با گفتن «آفرین دختر خوب» و یک نوازش ساده حاضر می شود بی خیال خرگوش شود؟ تقریبا غیرممکن است. درست مثل این است که رئیس ات ازت بخواهد اضافه کاری کنی و تنها پاداشی که بدهد یک دست دادن صمیمانه باشد!
البته بعضی سگ ها مثل گلدن رتریورهای خیلی اجتماعی، نوازش و بغل را خیلی دوست دارند. اما حتی در این شرایط هم، زمان بندی و دقت نوازش به سختی با تشویقی قابل مقایسه است. تازه، چون ما همیشه سگمان را نوازش می کنیم، این پاداش برایش «ویژه» به حساب نمی آید.
اگر سگ من عاشق غذا نیست چه؟
بله، چنین سگ هایی هم وجود دارند! بعضی ها آنقدر بدغذا یا بی اشتها هستند که پیدا کردن تشویقی مورد علاقه شان کار سختی می شود. اما ناامید نشو. کافی است کمی خلاق باشی.
خیلی از مربیان از خوراکی های غیرمعمول مثل بیسکویت ساده، تکه های مرغ پخته یا حتی غذای مرطوب کنسروی برای تشویق استفاده می کنند. مهم این است که ببینی سگت واقعا چه چیزی را دوست دارد.
نکته دیگر این است که می توانی قبل از شروع تمرین، وعده اصلی غذای سگ را کمی عقب بیندازی یا او را به یک پیاده روی پرانرژی ببری تا اشتهایش بیشتر شود.
اگر بدنبال تشویقی های خوشمزه هستی که سگ ها معمولا عاشق آن ها هستند، می توانید صفحه انواع تشویقی سگ را ملاحظه نمایید تا بتوانی در بین تنوع آن ها یکی را که بیشتر به ذائقه سگ خود نزدیک است را انتخاب کنی:
نتیجه گیری: چرا نباید از تشویقی غافل شد؟
تشویقی در آموزش سگ فقط یک خوراکی خوشمزه نیست؛ بلکه ابزاری قدرتمند برای برقراری ارتباط، ایجاد انگیزه و سرعت بخشیدن به روند یادگیری است.
بدون داشتن یک پاداش ارزشمند، یاد دادن دستورهای جدید یا حتی اصلاح رفتارهای اشتباه خیلی سخت خواهد شد. تقریبا برای هر سگی، پیدا کردن یک تشویقی خوشمزه کلید موفقیت در آموزش است.
پس اگر می خواهی سگی داشته باشی که با اشتیاق و علاقه به دستوراتت گوش دهد، از تشویقی ها غافل نشو. در شروع آموزش دستورات پایه مثل «بشین»، «بخواب» یا «بیا»، همیشه همراهت یک بسته تشویقی خوشمزه داشته باش. وقتی سگت با همین پایه ها آشنا شد، کم کم می توانی روش های دیگر پاداش را هم امتحان کنی.
جمع بندی
- تشویقی ها ساده، قابل حمل و دقیق هستند.
- به دلیل نیاز طبیعی سگ به غذا، بهترین محرک برای یادگیری به حساب می آیند.
- در مراحل پیشرفته می توان از اسباب بازی یا بازی به عنوان پاداش استفاده کرد، اما برای شروع، تشویقی انتخاب شماره یک است.
- محبت و نوازش به تنهایی کافی نیستند، هرچند در کنار تشویقی می توانند مؤثر باشند.
- حتی سگ های بدغذا هم معمولا با کمی خلاقیت به یک خوراکی علاقه نشان می دهند.
پس، تشویقی سگ نه یک ابزار اضافی، بلکه بخش ضروری جعبه ابزار هر صاحب سگ هوشمند است.
